قول و غزل در ساز و سخن

«عبدالوهاب شهیدی»، خلاّق و نوآور در دکوراسیونِ آوازینگارش: محمدرضا ممتازواحداگر آوازخوان را بهمثابهی یک «دکوراتور» (Dekorātor) درنظر بگیریم، اولین کارِ او - شاید - تغییر «دکورِ» صحنهی آواز باشد. اما دکوری از پیش تثبیت شده (منظور "ردیف موسیقی ملی" است) که تمامی چیدمان، آذین، زینت و آرایههای آن، دقیقاً در سر جای خود است و سختی این تغییرِ چیدمان، دقیقاً در همین نکته است که دکوراتور (آوازخوان) موظف است دو قانون مهمّ را در تغییرِ دکوراسیونِ خود اِعمال نماید؛ صیانت از «اصالت» و حراست از «وجاهت».اما اصالت و وجاهتِ در چه؟! «اصالت» در نوبتوترتیبخوانی و قائل و قائم بودنِ بر سنتهای ناب موسیقی کلاسیک ایرانی و «وجاهت» در پاسداری و نگاهبانیِ امانتدارانه از اصالتی که رُکنِ رکینِ فرهنگی و اصلِ مسلّمِ تمدن بشری یعنی «موسیقی» است. هنری که در زمره «میراث ناملموس بشری» بوده و از جمله هنرهایی است که «زنده» است! ۱حال در مورد استادِ پیشکسوت و آوازخوانِ صاحبسبک شادروان «عبدالوهاب شهیدی» (متولد اول مهر ۱۳۰۱ و درگذشته در بامداد ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰)، این تغییرِ دکوراسیون (Dekorāsiyon) از ایشان دکوراتوری (Dekorātor) ساخت که با اینکه بیش از چهار دهه از سکوت اجباریاش گذشت، اما تا ابد نُقلِ مجالسِ آوازدوستان خواهد بود.شهیدی از آنجا که از دانشآموختگانِ رشتهی تئاتر و نمایش بود از حال و هوای این هنر بهویژه هنرِ آواگری (Vocalization) در آواز بسیار بهره برد و با ملحوظ ساختنِ این حالات و حرکات در آوازش، از تأثیراتِ نوازندگی بر فضای آواز غافل نشد. شهیدی بهغیر از آشنایی با نواختن ساز سنتور، بهنوازندگی عمیق با ساز عود نیز مشغول شد و حداعلای نوازندگی این ساز نهتنها در تغییرِ دکوراسیونِ آوازش که قول و غزل در ساز و سخن...

رویکرد هنری پژوهشبنیانمحمدرضا ممتازواحد | آلبوم صوتی «تاتیتاتی» بههمراه کتاب ترانهها و نت قطعات، توسط نشر بازی و اندیشه منتشر شد. این اثر شامل ده قطعه است که هشت قطعهی آن با سهتار و سازهای کوبهای و دو قطعه با تار و تنبک اجرا شده است. تاتیتاتی، بهآهنگسازی، ترانهسرایی و خوانندگی «سولمازنراقی»، نوازندگی سهتار حمید خوانساری، تار فرزاد کبیری، تنبک و دایرهی داود قهرودی و زنبورک و کالیمبای امیرحسین کیانپور ، اسفند ۱۳۹۹ روانهی بازار شد.بعد از رُخدادِ ۱۳۵۷ و بهدلیل تغییر و تحولات رویداده در نحوهی سیاستگذاری فرهنگی، تولید آثار موسیقی بیشتر در حیطهی موسیقی دستگاهی (با نگرش رپرتواریک) و تا حدی هم در زمینهی موسیقی کلاسیک غربی و سرودها رقم خورد و حتی موسیقی فولکلوریک نیز بهحاشیه رانده شد. خوشبختانه در طی دو دههی اخیر، برخی از نخبگان فرهنگی درخصوص ضرورت و التزامِ پرداخت بهموسیقی عامیانه، همت خویش را بهبذل عمل نهادند و هریک بهفراخورِ رویکرد و نگرشِ هنریشان، ابعاد موسیقایی و فراموسیقایی «عامیانگی در موسیقی» را مورد تدقیق و تعمیق قرار دادند.بانو «سولماز نراقی»؛ شاعر، نویسنده و هنرمند میانرشتهای است که درحوزهی ادبیات و موسیقی کودک، فعالیت حرفهای دارد. او سرودهها و داستانهای خود را با سهتار اجرا میکند و در این راستا از برخی ظرفیتهای کمتر بالفعل شدهی موسیقی ایرانی در ساخت و اجرای آثار کودکانه بهره گرفته که البته رهیافت هنری وی از نمایشهای موزیکال و آهنگینِ فرهنگ عامه نیز، بیتأثیر نیست. آنچیز که رویکرد موسیقایی سولماز نراقی را متمایزتر جلوه میدهد پرفورمنس تکنفرهی وی با ساز سهتار همراه با آوازِ خویش است. همچنین شیوهی بیانی کلام و نحوهی نق قول و غزل در ساز و سخن...

یادکردی از پروفسور«هرمز فرهت» بر بال اندیشههای موسیقیشناسیِ یک مهاجر نگارش: محمدرضا ممتازواحد «دستگاه در موسیقی ایرانی»، نام کتابی است از آهنگساز و موسیقیشناس سرشناس پروفسور«هرمز فرهت» (متولد 18 امرداد 1307 ه.ش) که با ترجمهی ارزنده و روانِ «مهدی پورمحمد» و توسط انتشارات پارت روانه بازار کتاب گردید. چاپ سوم این کتاب، تابستان 86 منتشر شد که در دست نگارنده است. قبل از ورود بهمبحث اصلی بایستی یادی کرد از شادروان«حسن مفیدی» ناشر محترم این کتاب که سالیان قول و غزل در ساز و سخن...